W Tychach osiągnięto imponujący poziom innowacyjności w zarządzaniu odpadami, co stanowi doskonały przykład dla innych miast w Polsce. Dzięki zaawansowanemu systemowi przetwarzania odpadów, lokalna oczyszczalnia ścieków nie tylko oczyszcza wodę, ale również produkuje energię elektryczną i cieplną. Takie podejście przyciągnęło uwagę mediów, w tym dziennikarki Onetu, która przeprowadziła wywiad z prezesem Regionalnego Centrum Gospodarki Wodno-Ściekowej (RCGW), Zbigniewem Gieleciakiem.
Transformacja odpadów w energię
Oczyszczalnia w Tychach od ponad czterech dekad produkuje biogaz, początkowo wykorzystując wyłącznie osady ściekowe. Od 2009 roku w procesie tym biorą udział także inne odpady biodegradowalne. Jak wyjaśnia Gieleciak, przebadano już ponad 850 rodzajów takich odpadów, z których wiele pochodzi z przemysłu rolno-spożywczego. Dzięki temu centrum już w 2011 roku stało się energetycznie samowystarczalne, a obecnie produkuje ponad dwukrotnie więcej energii niż potrzebuje.
Dystrybucja i wykorzystanie nadwyżki energii
Nadwyżka energii jest wykorzystywana do zasilania obiektów komunalnych, takich jak Park Wodny Tychy. W tym celu wybudowano rurociąg biogazowy o długości 6,5 kilometra oraz drugą bioelektrociepłownię. To umożliwia zaspokojenie energetycznych potrzeb najbardziej energochłonnych obiektów w mieście. System generuje około 15 tys. MWh energii elektrycznej i 62 tys. GJ ciepła rocznie. Po pokryciu wewnętrznych potrzeb, nadwyżka w wysokości 3–5 tys. MWh jest sprzedawana do sieci.
Inwestycje i rozwój biogazowni
RCGW jest właścicielem największej w Polsce biogazowni komunalnej, przetwarzającej rocznie ponad 100 tys. ton odpadów biodegradowalnych. Powstały tam także magazyny i instalacje do uzdatniania biogazu, co pozwala na elastyczne zarządzanie produkcją energii. Wszystkie te inwestycje zostały zrealizowane ze środków własnych spółki bez wsparcia z zewnątrz. Planowana rozbudowa instalacji ma na celu podwojenie produkcji biogazu do 12 mln m sześc., co umożliwi wytworzenie ponad 40 tys. MWh energii elektrycznej i zasilenie kolejnych obiektów miejskich.
Przyszłe wyzwania i możliwości
Jednym z celów RCGW jest wykorzystanie nadwyżki energii do zasilania miejskich trolejbusów, jednak obecne regulacje prawne na to nie pozwalają. W związku z tym spółka założyła klaster energii i liczy na zmiany w przepisach, które umożliwią realizację tych zamierzeń.
Wskazówki dla innych miast
Zbigniew Gieleciak zachęca inne samorządy do rozpoczęcia od inwentaryzacji lokalnych zasobów odpadów. Znalezienie odpowiednich surowców w regionie to klucz do stworzenia opłacalnego systemu zarządzania odpadami. Jego rady spotkały się z dużym zainteresowaniem i pozytywnymi reakcjami ze strony społeczności.