Park Pszczyński

Park Pszczyński to 156-hektarowy kompleks rozciągający się w dolinie rzeki Pszczynki, tuż obok zamku książąt pszczyńskich. To miejsce, gdzie można spędzić całe popołudnie, spacerując alejkami w cieniu starych drzew, obserwując żubry w zagrodzie pokazowej czy odpoczywając przy herbatce w pawilonie na wyspie. Nie jest to kolejny miejski park z ławkami i rabatkami – to prawdziwy krajobrazowy park w stylu angielskim z historią sięgającą XVI wieku.

Trzy parki w jednym – co kryje się na 156 hektarach

Park składa się z trzech różnych części. Każda ma swój charakter i coś innego do zaoferowania.

Centralną częścią jest Park Zamkowy rozciągający się na 48 hektarach wzdłuż Pszczynki. To najbardziej reprezentacyjna strefa całego kompleksu, nierozerwalnie związana z rezydencją książęcą. Między rozlewiskami rzeki i starymi drzewami ukryte są elementy małej architektury – dwór Ludwikówka, pawilon herbaciany na wyspie, chińska brama, lodownia, kapliczki i łukowe mostki. Spacer tutaj to trochę jak poszukiwanie skarbów – za każdym zakrętem alejki czeka coś ciekawego.

Od wschodu przylega znacznie mniejszy Park Dworcowy, ciągnący się wzdłuż Pszczynki. Około 2 hektary zajmuje tu skansen „Zagroda Wsi Pszczyńskiej” powstały w latach 70. XX wieku. Można zajrzeć do drewnianych chat i zobaczyć, jak wyglądało życie na wsi w tym regionie.

Od zachodu rozciąga się Dzika Promenada, zwana też Zwierzyńcem – duże tereny leśno-parkowe powstałe po osuszeniu w 1792 roku wielkiego stawu miejskiego. Nazwa nie kłamie – to rzeczywiście bardziej dzika, leśna część. Obecnie fragment Dzikiej Promenady przekształcono w Pokazową Zagrodę Żubrów oraz pole golfowe.

Żubry, daniele i inne mieszkańcy parku

W zagrodzie o powierzchni prawie 10 hektarów można obserwować muflony, jelenie, daniele, sarny oraz kilka gatunków ptaków. To nie zoo – zwierzęta mają tu naprawdę sporo miejsca, więc czasem trzeba chwilę poczekać, zanim się pokażą. Ale właśnie to sprawia, że obserwowanie ich ma w sobie coś autentycznego.

W budynku edukacyjnym można poznać faunę i florę Polski. Przydatne zwłaszcza dla dzieci, które dopiero uczą się rozpoznawać rodzime gatunki.

Historia zapisana w alejkach i mostach

Początki parku sięgają połowy XVI wieku, a współczesny kształt parku krajobrazowego w stylu angielskim pochodzi z drugiej połowy XIX wieku. Wcześniej był to ogród w stylu renesansowym, potem barokowym. Kompozycji nadano cechy ogrodu romantycznego, wykorzystując modne wówczas elementy – skupiska drzew i krzewów, rozlewiska rzeczne, łukowe mostki nad kanałami, altany i inne budowle.

Nie każdy wie, że z XVIII-wieczną kapliczką „Bądź Wola Twoja” związane jest ciekawe wydarzenie historyczne – to tutaj wojewoda krakowski Andrzej Tęczyński dopędził uciekającego do Francji króla Henryka Walezego, starając się bezskutecznie nakłonić go do powrotu na polski tron.

W parku znajdują się grobowce książęcych rodzin – Anhaltów w północnej części i Hochbergów w zachodniej. To ślad po tym, że dla właścicieli zamku park był czymś więcej niż tylko miejscem spacerów.

Co warto zobaczyć – konkretne miejsca

Spacerując po Parku Zamkowym, warto zwrócić uwagę na kilka elementów:

• Pawilon herbaciany na wyspie – romantyczne miejsce, gdzie można odpocząć przy herbacie
• Brama chińska – egzotyczny akcent w polskim krajobrazie, typowy dla parków krajobrazowych z XIX wieku
• Dwór Ludwikówka – niewielki budynek o ciekawej historii
• Łukowe mostki – idealne do zdjęć, zwłaszcza gdy odbijają się w wodzie
• Lodownia – przypomina, jak przed erą lodówek przechowywano lód
• Stare drzewostany – niektóre okazy mają po kilkaset lat

Park przecinają szlaki turystyczne – czerwony, czarny i żółty. Można więc połączyć spacer po parku z dalszą wędrówką po okolicy.

Dla kogo to miejsce

Park Pszczyński działa na różnych poziomach. Rodziny z dziećmi znajdą tu sporo atrakcji – zagroda ze zwierzętami, skansen, duże przestrzenie do biegania. Latem odbywają się koncerty i imprezy dla najmłodszych.

Miłośnicy historii i architektury docenią zabytkowe elementy małej architektury i historię miejsca związaną z książętami pszczyńskimi. Dendrolodzy mogą spędzić godziny na studiowaniu starych drzew i rzadkich gatunków.

Ale park sprawdzi się też po prostu jako miejsce na spokojny spacer z dala od miejskiego zgiełku. 156 hektarów to wystarczająco dużo, żeby znaleźć ciche zakątki nawet w weekend. Są tu trasy dla rowerzystów i miejsca na piknik.

Ile czasu potrzeba i jak się poruszać

Na szybki spacer przez Park Zamkowy wystarczy godzina. Jeśli chce się zobaczyć wszystkie trzy części, w tym zagrodę ze zwierzętami i skansen, lepiej zarezerwować 3-4 godziny. Miłośnicy spokojnych wędrówek mogą spędzić tu całe popołudnie.

Park można zwiedzać pieszo lub na rowerze. Alejki są dobrze utrzymane, choć w niektórych miejscach po deszczu może być błotnisto – zwłaszcza w Dzikiej Promenadzie.

Warto zacząć od centrum – przejść z rynku w Pszczynie przez Bramę Wybrańców i dziedziniec zamkowy. Stamtąd naturalnie wchodzi się na teren parku. Można też rozpocząć od Parku Dworcowego, jeśli interesuje nas skansen.

Park jest otwarty przez cały rok i wygląda inaczej w każdym sezonie. Wiosną kwitną krzewy, latem jest zielono i tłoczno, jesienią liście zmieniają kolory, a zimą śnieg dodaje parkowi bajkowego charakteru.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Wstęp do parku: bezpłatny. To ogólnodostępny teren spacerowy.

Pokazowa Zagroda Żubrów: biletowana osobno (ceny warto sprawdzić na miejscu lub na stronie miasta)

Skansen „Zagroda Wsi Pszczyńskiej”: biletowany osobno

Muzeum Zamkowe: wymaga oddzielnego biletu (nie jest częścią parku, ale warto połączyć zwiedzanie)

Godziny otwarcia: park jest dostępny cały czas, poszczególne obiekty (zagroda, skansen, muzeum) mają własne godziny otwarcia – zazwyczaj od rana do popołudnia/wieczora w zależności od sezonu.

Parking: dostępne parkingi przy ulicy Wojska Polskiego (płatny) i ulicy Żorskiej (bezpłatny). W weekendy i podczas imprez może być problem ze znalezieniem miejsca.

Dojazd:

• Samochodem: Pszczyna leży przy drodze krajowej nr 44, około 30 km na południe od Katowic
• Pociągiem: stacja kolejowa Pszczyna, stamtąd około 15 minut spacerem do parku
• Autobusem: regularne połączenia z Katowic, Bielska-Białej i innych miast regionu

Zaplecze: w pobliżu wejścia do parku od strony zamku są toalety publiczne, ławki, kosze na śmieci. W sezonie letnim działa pawilon herbaciany. W centrum Pszczyny, kilka minut spacerem, pełna infrastruktura gastronomiczna.

Dostępność: główne alejki w Parku Zamkowym są utwardzone i dostępne dla wózków (dziecięcych i inwalidzkich). Dzika Promenada ma bardziej naturalną nawierzchnię, może sprawiać trudności.