W sercu Gliwic, na terenie Parku im. Fryderyka Chopina, stoi przeszklony budynek, w którym panuje wieczne lato. Palmiarnia Miejska to trzeci co do wielkości obiekt tego typu w Polsce – ponad 2000 metrów kwadratowych powierzchni wypełnionej egzotycznymi roślinami, akwariami z kolorowymi rybami i małymi mieszkańcami tropików. To miejsce, gdzie w środku zimy można poczuć wilgoć tropikalnej dżungli i zobaczyć rośliny rosnące tysiące kilometrów od Śląska.
Nie trzeba jechać do Amazonii, żeby zobaczyć drzewa kakaowca czy wysokie palmy. Wystarczy kilkanaście minut spacerem od dworca głównego w Gliwicach.
- egzotyczne rośliny z całego świata
- akwaria z kolorowymi rybami
- unikalne mięsożerne rośliny
- historia sięgająca XIX wieku
- oaza spokoju w przemysłowym mieście
Historia palmiarni – od XIX wieku do dzisiaj
Pierwsze szklarnie stanęły tu już w 1880 roku, kiedy Gliwice były jeszcze częścią Prus. Wtedy w europejskich miastach panowała moda na palmiarnie – przemysłowe ośrodki chciały pokazać, że oprócz kopalń i hut mają też coś dla ducha. Oficjalne otwarcie palmiarni nastąpiło w 1924 roku. W 1926 roku odwiedziło ją około 8 tysięcy osób, a dekadę później – już 30 tysięcy rocznie.
Palmiarnia była jednym z „zielonych płuc” miasta, oazą spokoju pośród przemysłowego zagłębia. Nie przetrwała jednak wojny bez szwanku – w styczniu 1945 roku budynek został zdewastowany, powybijane szyby i niesprawna kotłownia sprawiły, że w mrozie zginęła niemal cała kolekcja roślin. Dopiero w październiku 1947 roku, dzięki wysiłkowi inżyniera Krzeczewskiego i zespołu pracowników, palmiarnia znów otworzyła drzwi dla zwiedzających.
Najstarsze okazy roślin w gliwickiej palmiarni mają ponad 150 lat – przetrwały wojny, zniszczenia i zmiany granic.
Co zobaczysz w pawilonach roślinnych
Palmiarnia składa się z pięciu pawilonów tematycznych. W czterech roślinnych eksponowanych jest około 6 tysięcy roślin z różnych stron świata – od Australii, przez Afrykę, po obie Ameryki. Można tu zobaczyć wysokie palmy, mięsożerne rośliny dzbaneczniki, drzewa kakaowca, z których owoców robi się czekoladę. Są rośliny cytrusowe, przyprawowe – pieprz, cynamon, kardamon – i całe kolekcje kaktusów.
Oprócz roślin w pawilonach znajdują się terraria z gadami, akwaria z żółwiami i płaszczkami słodkowodnymi, klatki z egzotycznymi papugami i kanarkami. Szczególną atrakcją jest terrarium z liśćcami – owadami, które wyglądają dokładnie jak liście i trudno je dostrzec wśród roślinności. Można też obserwować żywą kolonię mrówek, które noszą kawałki liści malin i trzmieliny – wykorzystują je do hodowania grzyba, którym się żywią.
Temperatura i wilgotność w pawilonach są dostosowane do potrzeb roślin, więc latem może być tu naprawdę gorąco, a zimą – przyjemnie ciepło.
Dział akwarystyczny – podwodny świat słodkich wód
Piąty pawilon, oddany do użytku w 2012 roku, to akwarystyka. Cztery duże zbiorniki o łącznej pojemności 100 tysięcy litrów wody prezentują różne środowiska słodkowodne z całego świata. Największy akwarium to 60 tysięcy litrów wody i fragment dorzecza Amazonki – pływają tu egzotyczne arapaimy (jedne z największych ryb słodkowodnych na świecie), płaszczki słodkowodne, roślinożerne piranie pacu i sumy czerwonopłetwe.
Drugi zbiornik pokazuje ryby z rzek południowo-wschodniej Azji, trzeci odwzorowuje warunki panujące w afrykańskim jeziorze Tanganika. Czwarty to krajowe gatunki – pstrągi, miętusy, okonie i karasie, które można spotkać w polskich rzekach i jeziorach. To dobry sposób, żeby pokazać dzieciom, jak wyglądają ryby z naszych wód, nie tylko te egzotyczne.
Największe akwarium w palmiarni zawiera 60 tysięcy litrów wody – to tyle, ile zmieściłoby się w około 800 wannach.
Dla kogo jest palmiarnia w Gliwicach
To miejsce sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi znajdą tu mnóstwo atrakcji – dzieci uwielbiają obserwować ryby, szukać liśćców wśród roślin i patrzeć na mrówki przy pracy. Zwiedzanie z wózkiem jest możliwe, choć ścieżki są wąskie – warto rozważyć zostawienie wózka w szatni.
Miłośnicy roślin i przyrody spędzą tu spokojnie dwie godziny, czytając opisy poszczególnych gatunków i podziwiając rzadkie okazy. Palmiarnia to też dobre miejsce na deszczowy dzień – kiedy na dworze leje, tutaj zawsze jest ciepło i sucho. Zimą, gdy brakuje zieleni, wizyta w palmiarni działa jak zastrzyk witamin.
Osoby starsze też chętnie tu przychodzą – obiekt jest dostępny dla osób na wózkach, ma podjazd. Temperatura w środku jest przyjemna, można spokojnie posiedzieć na ławeczce w otoczeniu zieleni.
Praktyczne informacje – godziny otwarcia i ceny biletów
Palmiarnia jest nieczynna w poniedziałki. Od wtorku do piątku otwarta jest w godzinach 9:00-18:00, w weekendy od 10:00 do 18:00. Obiekt działa całorocznie, więc można go odwiedzić o każdej porze roku.
Ceny biletów są przystępne – szczególnie w porównaniu z tym, co można tu zobaczyć. Dokładny cennik najlepiej sprawdzić na stronie palmiarni przed wizytą, ale wejście nie kosztuje majątku. Posiadacze Gliwickiej Karty Mieszkańca mogą liczyć na zniżki.
Na zwiedzanie warto zarezerwować około 1,5 godziny – można oczywiście zostać dłużej, jeśli ktoś chce spokojnie poobserwować ryby albo poczytać wszystkie opisy roślin. W szatni można bezpłatnie zostawić kurtki i rzeczy, których nie chce się nosić w ciepłych pawilonach.
Jak dojechać do palmiarni
Palmiarnia znajduje się przy ulicy Fredry 6, na terenie Parku im. Fryderyka Chopina, między Kłodnicą a Kanałem Kłodnickim. Z dworca głównego w Gliwicach to około 10 minut spacerem – wygodne rozwiązanie dla osób przyjeżdżających pociągiem.
Dla zmotoryzowanych jest parking wzdłuż ulicy pod parkiem. W weekendy parkowanie jest bezpłatne, w dni robocze za dwie godziny postoju zapłaci się około 10 złotych. Można też zaparkować bezpłatnie na początku ulicy Sienkiewicza lub przy ulicy Dubois – stamtąd kilka minut spacerem przez park.
Palmiarnia to dobry punkt wyjścia do dalszego zwiedzania Gliwic – w okolicy znajdują się inne atrakcje, jak Radiostacja Gliwicka z drewnianym masztem wysokim na 111 metrów (zbudowanym bez użycia ani jednego stalowego gwoździa) czy Funzeum. Można połączyć kilka punktów w jeden dzień i poznać różne oblicza miasta.
Park im. Chopina, w którym znajduje się palmiarnia, to idealne miejsce na spacer przed lub po zwiedzaniu – zwłaszcza w ciepłe dni, kiedy można odpocząć na świeżym powietrzu.